احیای چیتگری در تیران با تکیه بر میراث خانوادگی

استفاده از محصولات پارچه‌ای می‌تواند به کاهش مصرف نایلون کمک کند و از این منظر، چیتگری علاوه بر ارزش هنری و فرهنگی، می‌تواند با حفاظت از محیط‌زیست نیز ارتباط داشته باشد.

فاطمه صادقی تیرانی، صنعتگر و فعال حوزه چیتگری، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، با اشاره به سابقه دو نسل این هنر در خانواده‌اش گفت: چیتگری را از پدرم که خود این هنر را از پدرش آموخته بود، یاد گرفتم و تلاش کردم با راه‌اندازی کارگاه، این هنر خانوادگی را دوباره زنده کنم.
صادقی تیرانی درباره چگونگی ورود خود به هنر چیتگری اظهار کرد: ابتدا به هنر قلمکاری علاقه‌مند شدم و سپس با توجه به اینکه پدرم هنر چیتگری را از پدر خود آموخته بود، این هنر را نزد او یاد گرفتم و فعالیت خود را آغاز کردم.

او نخستین خاطرات خود از دوران یادگیری این هنر را نیز چنین روایت کرد: در ابتدای کار به من می‌گفتند که توان انجام این کار را ندارم، اما علاقه و پشتکار باعث شد این مسیر را ادامه دهم و امروز به احیای این هنر بپردازم.
این صنعتگر درباره نکاتی که از پدر و پدربزرگ خود در زمینه چیتگری آموخته است، گفت: در چیتگری اندازه و تناسب برش‌ها اهمیت زیادی دارد و بسته به اینکه محصول برای سفره، رومیزی یا کاربرد دیگری تولید شود، باید ابعاد برش‌ها به‌درستی رعایت شود.

صادقی با اشاره به سابقه دو نسل چیتگری در خانواده خود افزود: در گذشته طرح‌ها بیشتر به صورت ذهنی روی پارچه پیاده می‌شدند، اما از دوره صفویه به بعد، نقش‌ها و طرح‌های سنتی، اسلیمی، گل و بوته به شکل منسجم‌تری مورد استفاده قرار گرفتند و این هنر تا امروز ادامه پیدا کرده است.
او یکی از مهم‌ترین ارزش‌های چیتگری را در ارتباط آن با محیط‌زیست دانست و بیان کرد: استفاده از محصولات پارچه‌ای می‌تواند به کاهش مصرف نایلون کمک کند و از این منظر، چیتگری علاوه بر ارزش هنری و فرهنگی، می‌تواند با حفاظت از محیط‌زیست نیز ارتباط داشته باشد.
این فعال حوزه صنایع‌دستی ادامه داد: اینکه این هنر از دوره صفویه تا امروز حفظ شده و به نسل‌های مختلف منتقل شده، خود نشان‌دهنده ارزش و اهمیت آن است و باید برای تداوم این میراث تلاش کرد.

احیای کارگاه با حمایت مردم تیران
صادقی درباره شکل‌گیری کارگاه چیتگری در تیران گفت: راه‌اندازی این کارگاه با حمایت دوستان و همشهریان شهرستان شکل گرفت. انگیزه اصلی من این بود که کار پدربزرگم را زنده کنم و یاد و خاطره این هنر قدیمی را در ذهن مردم حفظ کنم.
او با اشاره به استقبال مردم تیران از راه‌اندازی این کارگاه اظهار کرد: مردم از احیای این هنر خوشحال هستند، اما متأسفانه جوانان و علاقه‌مندان حوصله و انگیزه کافی برای انجام چنین کار زمان‌بری را ندارند و همین موضوع یکی از مشکلات اساسی در مسیر آموزش نیروی جدید است.
این صنعتگر مهم‌ترین دشواری‌های امروز چیتگری را آموزش نیروی جدید و بازار فروش دانست و گفت: برای ماندگاری این هنر باید زمینه‌ای فراهم شود تا افراد بیشتری با آن آشنا شوند و بتوانند آموزش ببینند و در عین حال بازار مناسبی برای محصولات ایجاد شود.

تولید محصولات کاربردی با هنر چیتگری
صادقی درباره محصولات تولیدشده در کارگاه خود گفت: سفره، پرده، رومیزی پذیرایی، ساک خرید نان و بازار، قاب، روتختی و روبالشی و همچنین لباس‌های سنتی از جمله محصولاتی هستند که در کارگاه تولید می‌شوند.
او افزود: یکی از پرکاربردترین محصولات چیتگری، سفره‌های غذاخوری است و همین کاربرد روزمره می‌تواند زمینه مناسبی برای معرفی و تداوم این هنر در میان خانواده‌ها باشد.
صادقی همچنین درباره استفاده از نقش‌های بومی در محصولات کارگاه بیان کرد: تلاش کرده‌ام نقش‌ها و عناصر بومی منطقه را وارد محصولات کنم و معتقدم صنایع‌دستی می‌تواند در بازتاب هویت فرهنگی تیران نقش داشته باشد.

مهرهای قدیمی؛ بخشی از تاریخ چیتگری خانواده
این فعال صنایع‌دستی درباره آموزش چیتگری به نسل جدید گفت: برای آموزش نوجوانان شهر تیران آمادگی وجود دارد و یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌ها برای این کار، استفاده از مهرهای قدیمی پدربزرگم است؛ مهرهایی که خود او ساخته و علاوه بر ارزش هنری، تاریخ و هویت خانوادگی این هنر را نیز با خود دارند.

او تأکید کرد: برای انتقال این هنر به نسل آینده، ابتدا افراد علاقه‌مند خانواده را در اولویت قرار می‌دهم و پس از آن هر فردی که واقعاً به این هنر علاقه داشته باشد، می‌تواند آموزش ببیند.
صادقی ثبت، مستندسازی و معرفی چیتگری را نیز در حفظ این هنر بسیار مؤثر دانست و گفت: مستندسازی و معرفی این هنر می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از فراموشی آن داشته باشد.

چیتگری؛ ظرفیتی برای گردشگری تیران
او با اشاره به ظرفیت کارگاه‌های صنایع‌دستی برای توسعه گردشگری تیران اظهار کرد: چیتگری می‌تواند بخشی از زنجیره گردشگری تیران باشد؛ به‌گونه‌ای که گردشگر علاوه بر خرید محصول، از کارگاه بازدید کند و از نزدیک با مهرها، نقش‌ها و فرآیند تولید آشنا شود.

این صنعتگر ادامه داد: اگر گردشگری برای نخستین‌بار بخواهد با چیتگری آشنا شود، دوست دارم ابتدا بخش مهرها را به او نشان دهم؛ زیرا لحظه‌ای که مهر روی پارچه می‌نشیند، بخشی از هویت و فرآیند این هنر را به نمایش می‌گذارد.
صادقی درباره وضعیت معرفی ظرفیت‌های صنایع‌دستی تیران نیز گفت: با وجود ظرفیت‌های موجود، صنایع‌دستی این شهر هنوز به اندازه کافی معرفی نشده است و می‌توان از این ظرفیت برای جذب گردشگر و ایجاد ارزش افزوده استفاده کرد.

میراثی فراتر از یک فن
او در پایان با اشاره به میراثی که از پدر و پدربزرگ خود دریافت کرده است، گفت: آنچه از خانواده به من رسیده، تنها یک فن و مهارت نیست؛ میراث خانوادگی، نگاه و عشق به این هنر هر سه در ادامه مسیر من نقش داشته‌اند.
صادقی خطاب به جوانان تیران که علاقه‌مند به یادگیری صنایع‌دستی هستند، گفت: هرگز صنایع‌دستی را در قدم اول فقط با نگاه سرمایه‌گذاری دنبال نکنید؛ عشق ورزیدن به هنر انرژی بیشتری برای ادامه مسیر به انسان می‌دهد. به‌ویژه در چیتگری باید به محیط‌زیست نیز توجه داشت و تلاش کرد با استفاده از محصولات پارچه‌ای، مصرف نایلون را کاهش داد.

انتهای پیام/

کد خبر 1405062201843
دبیر محمد آوخ

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha